Công khai mua bán cá “thần chết” ở cảng Sa Huỳnh

Thành Sự, CAND online, 25/9/2010

Mặc dù ngành Y tế, chính quyền địa phương đã nhiều lần khuyến cáo các ngư dân và các tiểu thương buôn bán cá tại cảng cá Sa Huỳnh (xã Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ) không khai thác, mua bán sản phẩm cá nóc, nhưng trong những ngày qua, có mặt tại cảng cá Sa Huỳnh, chúng tôi chứng kiến cá nóc được mua bán công khai. Đây là loài cá cực độc đã từng gây đau thương cho bao gia đình ngư dân khi ăn phải độc tố của nó dẫn đến tử vong.

Buổi sáng tại cảng cá Sa Huỳnh, tàu thuyền tấp nập kéo nhau vào bờ sau một đêm ra khơi. Có hàng trăm tiểu thương và ngư dân buôn bán náo nhiệt. Trong các loại cá bắt được, có loài cá nóc. Cá này được nhiều ngư dân tập trung lại bán cho một số người chuyên thu mua cá nóc tại cảng cá.

Đây là loại cá thịt ăn rất ngon và nhiều đạm. Đó chính là lí do khiến ngư dân không chịu bỏ thói quen ăn cá nóc lâu nay. Cá càng to, người mua càng chuộng. Giá bình quân 10 ngàn đồng/kg.

Một số người dân buôn bán cá cho hay: “Trước đây không ít người chết vì trúng độc cá nóc. Người mua cá thường xuyên như bọn tui cũng ớn khi trông thấy cá nóc. Nhưng do hằng ngày tiếp xúc quá nhiều nên quen, hơn nữa vì lợi nhuận nên nhiều bà con vẫn mua bán”.

Tại cảng Sa Huỳnh có khoảng  3 – 4 người thu mua cá nóc từ các tàu thuyền. Mỗi ngày mỗi người mua lại vài gánh cá, sau đó tập hợp lại đem đến một số chợ bán lén lút hoặc lột da, xẻ thịt ngâm muối. Từ khi có quy định cấm buôn bán và sử dụng cá nóc thì các tiểu thương ở các chợ xã và huyện Đức Phổ không bán loại cá này. Thời gian gần đây, các tàu thuyền bắt đầu khai thác cá nóc trở lại, nên việc buôn bán cá nóc tại bến cảng rầm rộ hơn.

Cũng tại cảng cá Sa Huỳnh, khoảng 9 – 10h sáng, cá nóc tươi được lột da, sau đó được người dân đem về ngâm muối, phơi khô hoặc đem bán cho các nguồn tiêu thụ cá nóc khác. Ngư dân Huỳnh Văn Tư ở xã Phổ Thạnh cho hay: Cá nóc nhiều, được bày bán thường xuyên vì loại cá này dễ đánh bắt, tàu thuyền không phải đi xa. Ngư dân ai cũng biết cá nóc độc, nguy hiểm đến tính mạng con người nhưng vì là nguồn thu chính, đành phải khai thác.

Vùng biển các tỉnh ven biển miền Trung có một lượng cá nóc rất lớn. Chưa có con số thống kê chính thức, nhưng theo ước tính sản lượng cá nóc có thể khai thác được mỗi năm tại khu vực này khoảng 20-30 ngàn tấn. Phát hiện cá nóc trong những mẻ cá vừa khai thác được, nhiều ngư dân đã giết thịt và ăn ngay trên tàu. Vì vậy nhiều vụ ngộ độc cá nóc ngay trên biển mà không có cách nào cứu chữa kịp. Biết cá nóc có độc nhưng nhiều người ở Sa Huỳnh vẫn ăn, vì họ tin vào khả năng phân biệt được đâu là con cá có độc và đâu là con không có độc. Thậm chí, có người cho rằng chỉ cần ngâm vào nước muối thì những độc tố trong cá sẽ không còn.

Cách đây không lâu, một vụ ngộ độc cá nóc tại một làng chài thuộc huyện Bình Sơn khiến 3 ngư dân chết tại chỗ. Một vụ ngộ độc cá nóc khác xảy ra ở Sa Huỳnh cũng khiến 1 người tử vong. Những năm trước đây khi chưa có lệnh cấm và những đợt khuyến cáo rầm rộ của ngành Y tế về sự nguy hiểm của cá nóc thì mỗi năm trên địa bàn Quảng Ngãi ít nhất cũng xảy ra 2-3 vụ ngộ độc cá nóc, dẫn đến tử vong, khiến Bộ Y tế tổ chức hẳn một cuộc hội thảo với chủ đề “nói không với cá nóc” tại Quảng Ngãi vào năm 2004.

Theo một người trong ngành Y tế cho biết, sở dĩ có những người ăn cá nóc mà không việc gì là bởi, họ đã ăn những con cá mà gan của nó chưa bị vỡ ra, gây nhiễm độc toàn thân. Trước khi giết thịt, toàn bộ phần đầu và gan của cá nóc phải loại bỏ, chỉ sử dụng phần thịt. Thế nhưng nếu con cá nóc ấy bị giập gan – nơi chứa độc tố thì nọc độc sẽ nhiễm ra thân con cá nên dù có loại bỏ gan và đầu cá, thì vẫn bị ngộ độc.

Bác sỹ Nguyễn Thịnh – Trưởng trạm Y tế xã Phổ Thạnh cho biết: “Trạm đã tham mưu cho UBND xã thông báo, khuyến cáo bà con ở các thôn trong xã tuyệt đối không khai thác, mua bán, sử dụng các loại cá nóc. Nhưng đâu lại vào đấy người dân vẫn lén lút sử dụng cá nóc. Vấn đề ở đây là nhận thức của người dân còn chủ quan với loài cá nóc”.

Ông Phạm Văn Hai – Trưởng Công an xã Phổ Thạnh bộc bạch: “Biết một số ngư dân vẫn lén lút khai thác cá nóc và đem vào bờ bán, nhưng Công an xã không có chức năng kiểm tra một mình. Trước đây nhiều lần Công an xã phối hợp với Trạm Y tế và Bộ đội Biên phòng tổ chức kiểm tra cảng cá thu giữ và tiêu hủy nhiều cá nóc. Riêng từ đầu năm 2010 đã tiêu hủy trên 1 tấn cá nóc. Nhưng bấy nhiêu đó cũng chưa đủ để ngăn chặn tình trạng cá nóc xuất hiện ở cảng cá”.

Thực tế cho thấy, biển Việt Nam có 66 loài cá nóc, thuộc 12 giống và 4 họ. Hầu hết các loại cá nóc ở nước ta là cá nóc độc. Độc tố cá nóc rất lớn. Với người, chỉ cần ăn 10 gam thịt cá nóc có độc tố là bị ngộ độc. Chỉ từ 1 – 2 miligam độc tố có thể gây chết người. Việc đun sôi nước thông thường, ngộ độc cá nóc vẫn có thể xảy ra, do độc tố chưa bị phân hủy hết.

About Sa Huỳnh

[Liên hệ: Việt Hà, mayngontay@yahoo.com.] Sa Huỳnh là một thị trấn nhỏ của huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, miền Trung Trung Bộ của Việt Nam. Sa Huỳnh nằm sát biển Đông. Phía Tây giáp dãy núi Trường Sơn. Có đường quốc lộ 1A và đường tàu thống nhất Bắc Nam xuyên qua.
This entry was posted in Tin tức - Ký sự. Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s